Naast klei om te draaien of te boetseren bestaat er ook vloeibare klei: gietklei. Deze klei is speciaal ontwikkeld om te gebruiken in gipsen mallen. Het is een fijne techniek waarmee je snel en nauwkeurig vormen kan maken, zeker als je meerdere gelijke stukken wil produceren.
Het principe is eenvoudig. Je giet de vloeibare klei in een gipsen mal tot die volledig gevuld is. Het gips zuigt vocht uit de klei, waardoor er tegen de wand van de mal een laagje vaste klei ontstaat. Hoe langer je wacht, hoe dikker die wand wordt.
Wanneer de gewenste dikte bereikt is, giet je de overtollige klei terug uit de mal. Wat overblijft is een holle vorm. Die laat je nog even verder uitharden tot ze stevig genoeg is om uit de mal te halen.
Voor je de mal opent, snijd je best eerst de rand netjes af. Dat kan met een mallenmes of een Lucy tool, zodat je een strakke en mooie afwerking krijgt zonder de vorm te vervormen.
Gieten is ideaal als je in reeks werkt of vormen wil maken die moeilijk met de hand op te bouwen zijn. Denk aan servies, maar ook aan meer verfijnde of complexe objecten. Tegelijk blijft er ruimte om creatief te zijn: je kan mallen combineren, vervormen of achteraf nog bewerken.
Gietklei kan je kant-en-klaar kopen en is meteen bruikbaar na goed roeren. Je kan ze ook zelf kleuren met pigmenten. Werk je met gietklei, dan zijn twee zaken belangrijk: de densiteit en de viscositeit.
De densiteit is de dichtheid van de klei en ligt idealiter tussen 1,7 en 1,8 kg per liter. Die kan je meten en indien nodig aanpassen door water toe te voegen.
De viscositeit zegt iets over hoe vlot de klei stroomt. Is de klei te dik, dan vloeit ze niet goed. Is ze te dun, dan krijg je zwakke wanden. Je kan dit meten met een viscositeitsmeter. Bijsturen doe je met een deflocculant zoals liqui-fix. Voeg die altijd heel voorzichtig en druppelsgewijs toe, want een kleine hoeveelheid maakt al een groot verschil.
De klei die je uit de mal giet, hoef je niet weg te gooien. Die kan je opnieuw gebruiken. Het is wel belangrijk om opnieuw de densiteit en viscositeit te controleren en bij te sturen waar nodig.
Ook de staat van je gipsmal speelt een grote rol. Een droge, goed onderhouden mal zorgt voor mooie, scherpe resultaten en een gelijkmatige wanddikte.
Wil je een stap verder gaan, dan kan je ook zelf gietklei maken. In de basis heb je kleipoeder, water en enkele toevoegingen nodig om de juiste vloeibaarheid te bekomen. Ook gietporselein kan je zelf maken of kant-en-klaar aankopen, afhankelijk van wat je wil bereiken.
Gieten met klei is dus een mooie combinatie van techniek en creativiteit. Het is toegankelijk voor beginners, maar biedt tegelijk veel mogelijkheden om verder te experimenteren en je eigen stijl te ontwikkelen.
